Wat doe je als je moedertaal wordt vernederd? Dat je moedertaal geen taal zou zijn maar gebrabbel. Dat dichten in de taal, het Sranantongo, niet één behoorlijk gedicht kon voortbrengen, laat staan een verhaal. Om niet te spreken over de verbeelding van theater als van William Shakespeare in je moedertaal. De taal waarin je universele gevoelens van liefde, haat en overwinning kan uiten.
Sergio IJssel brengt deze krachtige monoloog van Rahan Stuart naar De Liefde. Hij kruipt in de huid kruipt van Papa Koenders – de man die onvermoeibaar streed voor erkenning en waardering van het Sranantongo. Laat je meeslepen door woorden die raken, geschiedenis die spreekt en een verhaal dat nog altijd actueel is. Dit is méér dan theater… dit is erfgoed, identiteit en trots in één avond!
Julius George Arnold Koenders (Paramaribo, 1 maart 1886 – 17 november 1957) was een Sranantongo-activist en strijder voor erkenning van de culturele waarden van de afro-Surinamer. Geboren als kleinzoon van slaafgemaakten werd hij onderwijzer. Ter ondersteuning van zijn activisme begon hij het maandblad Foetoe-Boi (1946 – 1956). Vrij vertaald: loopjongen. Hij wilde de loopjongen zijn van zijn moedertaal.
Zijn naam en betekenis voor het Sranantongo met behoud en versterking van de culturele waarden zullen altijd in een adem genoemd worden. Naast de bekende Surinaamse held Anton de Kom is Papa Koenders een nationalist geweest die ook het Nederlands kolonialisme ter discussie stelde. Koenders heeft grote invloed gehad op de politicus/nationalist Eddy Bruma en de grote Surinaamse dichters Trefossa (Henri de Ziel) en Michaël Slory.
In Vallicht vertelt acteur Romijn Conen het ontroerende verhaal van een vijftiger die uit zijn huis wordt gezet door zijn vrouw: ”Ik kan niet langer jouw geliefde zijn als jij je blijft verschuilen achter je handicaps. Je bent meer dan dat, maar je ziet het zelf niet meer!”
En zo gaat hij op zijn driewielfiets door Nederland om erachter te komen wat hij nog waard is! Voor zichzelf? Ook, maar meer nog voor al die mensen die in hem geloofden, maar de één na de ander hem lieten gaan omdat hij (volgens hemzelf) niet meer was dan een man in gebreke… Dat hij alleen maar haalde – en niets terugdeed.
In deze aangrijpende monoloog horen we hoe deze man, ondanks zijn afasie, woorden weet te vinden voor zijn (door artsen voor onmogelijk gehouden) wederopstanding en voor de liefdevolle kreet van zijn vrouw dat hij moet proberen weer ‘Romijn’ te zijn! Dit, deels autobiografische, stuk is de comeback van Romijn Conen op de Vaderlandse podia. Een levenskreet van een acteur pur sang.
Kijk hier voor meer informatie over deze bijzondere voorstelling.
Ontmoeting of confrontatie? Twee personages komen elkaar tegen op het toneel. Ze bevinden zich dan op het kruispunt van twee verhalen. Maar ze weten ook al snel van elkaar dat ze afkomstig zijn uit verschillende verhalen. Liever gezegd, ze figureren in twee verschillende romans van eenzelfde schrijver. En die schrijver heeft dit toneelstuk ook speciaal voor hen geschreven. Met een onzekere inzet.
Deze personages ondervragen elkaar als fictieve figuur. Ze bekommeren zich om hun status en hun functie en bovendien zijn ze beiden ongelukkig en onaf, dat heb je nou eenmaal met fictieve figuren uit romans. Ze komen, vinden ze zelf, niet zo goed uit de verf. Wat kun je er aan doen om dan toch de sympathie van een groot publiek te verweven als je speelruimte zó klein is? Hoe loopt dat dan af? De vragen worden opgeworpen en ook ten dele beantwoord in dit nieuwe stuk van Frans Strijards.
Acteur Nico Meurs keert terug in De Liefde met: AF – Terug naar Srebrenica van Kees van der Zwaard.
Ben werkt in het magazijn van een schoenenwinkel.Tussen de stellingen:“Maar hier wordt niet geschoten…”.Zijn collega’s weten niet dat hij heeft gediend in Srebrenica.Hoe minder mensen dát weten hoe beter.Hij vertelt over hoe het daar was.Wat hij heeft gedaan.Wat hij níet heeft gedaan.En waarom hij terug moet.Hij moet nog iets doen.Het is niet áf.
Na de zeer goed ontvangen solo: “VOLGENDE X” keert acteur/theatermaker Nico Meurs terug in De Liefde met: AF – Terug naar Srebrenica van Kees van der Zwaard. In een intrigerende en oprechte monoloog vertelt Ben – met de nodige zwarte humor – zijn kant van het verhaal. Hoe ze de vrede moesten handhaven. En waarom dat in feite onmogelijk was. En welke invloed die paar maanden op zijn verdere leven hebben gehad. Ondanks de catastrofale afloop, ademt het stuk: hoop en humaniteit. Ben stelt een daad; hij doet iets positiefs.